السيد محمد باقر الداماد ( الميرداماد )

مقدمة 47

نبراس الضياء وتسواء السواء

گزارش اجمالي از رسالهء « نبراس الضياء » اين اثر در واقع مشتمل بر يك ديباچه تحت عنوان « اقتصاص وحكومة » وسه بخش كلّى است . مؤلّف در ديباچهء رساله با نقل كلام امام فخر رازي بيان خود را آغاز مىكند ، فخر رازي در كتاب « محصّل » گويد : شيعه با استفاده از دو أصل بداء وتقيه ، خود را از هر اشتباه وكذبى مبرّا مىنمايند . همىگويند در آينده ما داراى حكومت وعزّت خواهيم شد ، ووقتي بدان دست نمىيابند گويند بداء شده است ، ووقتي حرفى را مىزنند وبعد معلوم مىگردد كه خطا وباطل بوده ، گويند تقيّتا گفتيم . خواجة نصير الدين طوسي در كتاب « نقد المحصّل » به پاسخ از اين افتراء برآمده وگويد : اوّلا خبر بداء خبر واحد است - در مورد إسماعيل پسر امام جعفر صادق عليه السّلام - وموجب علم وعمل بدان نيست وثانيا : تقيه مورد خاص دارد ودر تمام موارد جايز نيست . محقّق داماد از كلام امام فخر رازي برمىآشوبد وكلام خواجة نصير الدين طوسي را در مسأله تقيه مورد قبول ودر مسأله بداء مورد اشكال قرار داده ومىگويد : أولا : مسأله بداء از طريق أهل سنّت نيز مطرح گرديده وپاره‌اى از آيات قرآني دالّ بر آن است . ثانيا : خبر روايت بداء در مورد إسماعيل پسر امام جعفر صادق عليه السّلام ، غير قابل قبول است « 1 » ومعارض با اخبار باب امامت أئمة اثنى عشرى عليهم السّلام است . وبر أساس مبناى فوق ، وى پايه بخش نخستين رساله خود را پى مىنهد .

--> ( 1 ) - وبر همين پايه شيخ صدوق ( ره ) در « توحيد » اين خبر را مورد ترديد قرار داده است